Tổng hợp những điểm mới nhất của Nghị định 123/2026/NĐ-CP về Giao thông đường thủy nội địa

1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng Nghị định 123/2026/NĐ-CP tập trung điều chỉnh hai nhóm hoạt động chính trong lĩnh vực đường thủy nội địa:

• Cơ sở đóng mới, hoán cải, sửa chữa phục hồi phương tiện.
• Vận tải hàng hóa siêu trường, hàng hóa siêu trọng.

Nghị định này áp dụng bắt buộc đối với tất cả các tổ chức, cá nhân có liên quan đến các hoạt động nêu trên. Quy định về cơ sở đóng mới, hoán cải và sửa chữa phương tiệnĐể được phép hoạt động, các cơ sở đóng mới, hoán cải và sửa chữa phục hồi phương tiện đường thủy nội địa phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy, an toàn, vệ sinh lao động và bảo vệ môi trường theo quy định hiện hành. Quy định chi tiết về vận tải hàng hóa siêu trường, siêu trọngĐây là một trong những nội dung trọng tâm của Nghị định. Người kinh doanh vận tải đường thủy cần lưu ý các quy định sau:
Tiêu chí xác định hàng hóa siêu trường, siêu trọng:

• Hàng hóa siêu trường: Là loại hàng hóa không thể tháo rời, có kích thước bao gồm chiều dài lớn hơn 40 m, hoặc chiều rộng lớn hơn 10 m, hoặc chiều cao lớn hơn 4,5 m.
• Hàng hóa siêu trọng: Là loại hàng hóa không thể tháo rời và có trọng lượng toàn bộ lớn hơn 100 tấn.

Lập phương án vận tải: Trước khi tiến hành vận chuyển, thuyền trưởng hoặc người kinh doanh vận tải bắt buộc phải lập phương án vận tải để đệ trình lên cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Phương án này phải bao gồm các thông tin chủ yếu như:

• Hiện trạng tuyến đường hành trình dự kiến (chiều rộng, sâu, bán kính luồng, chiều cao tĩnh không vượt sông).
• Thông tin chi tiết về hàng hóa (kích thước, tổng khối lượng).
• Thời gian dự kiến, cảng đi và cảng đến.
• Chủng loại, thông số phương tiện và các hướng dẫn đảm bảo an toàn giao thông.

Thẩm quyền phê duyệt phương án vận tải:

• Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam: Phê duyệt đối với phương tiện rời cảng biển, hoặc rời cảng/bến thủy nội địa có hành trình vận tải liên tỉnh.
• Sở Xây dựng: Phê duyệt đối với phương tiện rời cảng/bến thủy nội địa có hành trình vận tải nội tỉnh.

Trình tự và thủ tục phê duyệt: Cá nhân, tổ chức sẽ nộp 01 bộ hồ sơ (gồm văn bản đề nghị và phương án vận tải) trực tiếp, qua bưu chính hoặc hệ thống dịch vụ công trực tuyến. Trong thời hạn 02 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền sẽ tổ chức kiểm tra và gửi kết quả phê duyệt (nếu từ chối phải nêu rõ lý do bằng văn bản). Hiệu lực thi hànhNghị định 123/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.Khi Nghị định này có hiệu lực, hàng loạt các văn bản cũ sẽ bị bãi bỏ hoặc thay thế, điển hình như:

• Nghị định 24/2015/NĐ-CP và Nghị định 08/2021/NĐ-CP (cùng Nghị định 06/2024/NĐ-CP sửa đổi) quy định về quản lý hoạt động đường thủy nội địa sẽ chính thức hết hiệu lực.
• Bãi bỏ một số điều tại các Nghị định 128/2018/NĐ-CP, 54/2022/NĐ-CP và khoản 2, 3, 4, 5 Điều 27 Nghị định 140/2025/NĐ-CP.

Các cá nhân, đơn vị vận tải cần nhanh chóng cập nhật những điểm mới từ Nghị định 123/2026/NĐ-CP để chủ động điều chỉnh kế hoạch kinh doanh và hoàn thiện các thủ tục pháp lý đúng hạn, tránh các rủi ro vi phạm pháp luật khi thực thi giao thông vận tải đường thủy nội địa.